5651 sayılı “İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun’da (“İnternet Kanunu”) yapılan değişikliklerle sosyal medya platformları ve online hizmetler hakkında bir takım yeni düzenlemeler ve yükümlülükler getirilmiştir. Bu yazı ile İnternet Kanunu’nda düzenlenen yenilikler hakkında bilgi verilecektir.

İnternet Kanunu’nda yer alan internet süjeleri arasına “Sosyal Ağ Sağlayıcılar” ifadesi eklenmiş ve Sosyal Ağ Sağlayıcılar şu şekilde tanımlanmıştır:

“Sosyal etkileşim amacıyla kullanıcıların internet ortamında metin, görüntü, ses, konum gibi içerikleri oluşturmalarına, görüntülemelerine veya paylaşmalarına imkan sağlayan gerçek veya tüzel kişiler” Bu ifadeden anlaşıldığı üzere, sosyal ağ sağlayıcıları facebook, twitter, instagram, youtube, tiktok gibi sosyal medya platformlarıdır.

Peki bu sosyal ağ sağlayıcılarına ilişkin İnternet Kanunu ile getirilen yükümlülükler nelerdir?

İnternet Kanunu’nda yapılan değişikliklerle Türkiye’den günlük erişim sayısı 1 milyondan fazla olan yurtdışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılarının yükümlülükleri aşağıda belirtildiği şekilde düzenlenmiştir.

1. Temsilci Atama Yükümlülüğü: Kurum (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu, “BTK”), Birlik (Erişim Sağlayıcıları Birliği, “ESB”), adli veya idari makamlar tarafından gönderilecek tebligat, bildirim veya taleplerin gereğinin yerine getirilmesi ve bu kanun kapsamında yapılacak başvuruların cevaplandırılması ve yükümlülüklerin yerine getirilmesini temin için yetkili en az bir kişiyi Türkiye’de temsilci olarak ataması ve bu kişinin iletişim bilgilerine internet sitesinde yer vermesi ve BTK’ya bildirmesi gerekmektedir. Temsilcinin gerçek kişi olması halinde Türk vatandaşı olması zorunlu kılınmıştır.
2. İçerik Kaldırma Taleplerine 48 Saat İçinde Cevap Verilmesi: Yurtiçi ve yurtdışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılarının İnternet Kanunu’nun 9 ve 9/A maddelerinde yer alan kişilik hakları ve özel hayatın gizliliği gerekçesiyle kişilerden gelen içerik kaldırma taleplerine en geç 48 saat içinde olumlu veya olumsuz cevap vermesi gerekmektedir. Olumsuz cevap verilmesi halinde gerekçesinin açıklanması zorunlu kılınmıştır. Bu yükümlülük 1 Ocak 2021 tarihinden itibaren yürürlüğe girmiştir.
3. 6 Aylık Rapor Sunma: Türkiye’den günlük erişimi bir milyondan fazla olan yurt içi veya yurt dışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılarının, İnternet Kanunu’nun 9 ve 9/A maddesi kapsamında yapılan başvurulara, içeriğin kaldırılması ve erişimin engellenmesi kararlarının uygulanmasına ilişkin istatiksel ve kategorik bilgileri içeren raporları 6 aylık dönemlerle BTK’ya bildirmesi gerekmektedir İnternet Kanunu’nun 9 ve 9/A maddesi kapsamında yapılan başvurulara ilişkin raporların, kişisel verilerden arındırılmak suretiyle sosyal ağ sağlayıcısının kendi internet sitesinde de yayınlanması zorunlu kılınmıştır. Bu yükümlülük kapsamında ilk raporun Haziran 2021 tarihinde BTK’ya bildirilmesi ve internet sitelerinde yayınlanması gerekmektedir.
4. Verilerin Türkiye’de Barındırılması: İnternet Kanunu’nda yapılan değişiklik kapsamında yurtiçi veya yurtdışı kaynaklı sosyal ağ sağlayıcılarının Türkiye’deki kullanıcı verilerini Türkiye’de barındırma konusunda gerekli tedbirleri alması gerekmektedir.
5. İçerik Kaldırma ve Erişim Engelleme Taleplerine İlişkin İşlemlerin 24 Saat İçinde Gerçekleştirilmesi: Bu yükümlülük, erişim sayısı ve sosyal ağ sağlayıcısının bulunduğu yer dikkate alınmaksızın tüm sosyal ağ sağlayıcılarını kapsamaktadır. Buna göre, hukuka aykırılığı hakim veya mahkeme kararıyla tespit edilen içeriğin sosyal ağ sağlayıcıya bildirilmesi durumunda, bildirime rağmen 24 saat içinde kararın gereğini yerine getirmeyen sosyal ağ sağlayıcı, doğan zararların tazmin edilmesinden sorumlu olacaktır. Bu hukuki sorumluluğun işletilmesi için içerik sağlayıcısının sorumluluğuna gidilmesi veya içerik sağlayıcıya dava açılması şartı aranmaz.

İnternet Kanunu’nda Yer Alan Yükümlülüklerin Yerine Getirilmemesi Halinde Uygulanacak Olan Yaptırımlar Nelerdir?

Temsilci atama yükümlülüğünün ihlali halinde uygulanacak olan yaptırımlar kademeli olarak düzenlenmiştir. Bu kapsamda, temsilci belirleme ve bildirme yükümlülüğünü ihlal eden sosyal ağ sağlayıcısına BTK tarafından bildirimde bulunur. BTK’nın bildirimini takiben 30 gün içinde bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde:

• Yükümlülüğü ihlal eden sosyal ağ sağlayıcısına BTK tarafından 10 milyon TL idari para cezası düzenlenir.
• 10 milyon TL idari para cezasının tebliğinden itibaren 30 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde ise 30 milyon TL tutarında idari para cezasına hükmedilir.
• 30 milyon TL idari para cezasının tebliği tarihinden itibaren 30 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde, BTK tarafından Türkiye’de mukim vergi mükellefi gerçek ve tüzel kişilerin ilgili sosyal ağ sağlayıcısına; reklam vermesi, bu kapsamda yeni sözleşme kurması ve buna ilişkin para transferi yapması yasaklanır.
• Reklam yasağı kararının verildiği tarihten itibaren 3 ay içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK, sosyal ağ sağlayıcısının internet trafiği bant genişliği %50 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilir.
• BTK’nın sulh ceza hakimliğine başvurusunun kabulüne ilişkin hakim kararının uygulanmasını takip eden 30 gün içinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi halinde BTK, internet trafiği bant genişliği %90 oranında daraltılması için sulh ceza hakimliğine başvurabilir.

İçerik kaldırma taleplerine 48 saat içinde cevap verme yükümlülüğünün ihlali halinde BTK tarafından ilgili sosyal ağ sağlayıcısına 5 milyon TL idari para cezası düzenlenir.

6 aylık rapor sunma yükümlülüğünün ihlali halinde BTK tarafından ilgili sosyal ağ sağlayıcısına 10 milyon TL idari para cezası düzenlenir.

İçerik kaldırma ve erişim engelleme taleplerine ilişkin işlemlerin 24 saat içinde gerçekleştirilmesi yükümlülüğünün ihlali halinde, doğan zararın tazmininden sorumludur.